ಮಾವಿನ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವು ಬಿಡುವ ಹಂತ (Flowering stage) ಎನ್ನುವುದು ಇಡೀ ಬೆಳೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಬಹುತೇಕ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೂ ಬಿದ್ದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವೇನೆಂದರೆ, ಹೂ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದರೆ ಫಲವೂ ಹೆಚ್ಚು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ. ಮಾವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೂಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಫಲಕಚ್ಚುವುದು (Fruit set) ಮತ್ತು ಫಲಧಾರಣೆ (Fruit retention) ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಮಾವು ಹೂ ಬಿದ್ದ ನಂತರ, ಅನೇಕ ಹೂಗಳು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಉದುರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೀಟ-ರೋಗಗಳು, ತಪ್ಪಾದ ನೀರಾವರಿ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಮೋಡ ಕವಿದ ಹವಾಮಾನ ಇದ್ದರೆ ಹೂ ಉದುರುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಫಲ ಕಟ್ಟುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೂ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮ ಫಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಮಾವಿನ ಹೂ ಉದುರುವಿಕೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು:

ಮಾವಿನ ಹೂವು ಗುಚ್ಛ (Panicle) ದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧದ ಹೂಗಳು ಇರುತ್ತವೆ:

ಗಂಡು ಹೂ (Male flowers) – ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪರಾಗ (Pollen) ಇರುತ್ತದೆ, ಫಲವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಉಭಯಲಿಂಗಿ ಹೂ (Bisexual flowers) – ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಫಲ ಧಾರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಭಾಗಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಸರಿಯಾದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶವಾದರೆ ಫಲಕಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಮಾವಿನಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಹೂವುಗಳು ಗಂಡು ಹೂಗಳು ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಉಭಯಲಿಂಗಿ ಹೂಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಹೂಗಳಿಂದ ಫಲಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಹೂ ಉದುರುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳು:

ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು
ತೋಟದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಅಸಮತೋಲನ
ಹಠಾತ್ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ
ಕೀಟ ಹಾಗೂ ಶಿಲೀಂಧ್ರ (Fungus) ಹಾನಿ
ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ

ಹೂ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೀಟಗಳು:

ಹೂವು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಾವಿನ ಮರ ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೀಟಗಳು:

ಹಾಪರ್‌ಗಳು (Mango hoppers)
ಇವು ಹೂಗುಚ್ಛದಿಂದ ರಸ ಹೀರುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೂಗಳು ಒಣಗುತ್ತವೆ, ಹೂ ಉದುರುತ್ತದೆ, ಫಲ ಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಪರ್ ಹಾನಿಯಾದಾಗ ಜೇನುಹನಿ (Honeydew) ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಹುಳು (sooty mould) ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಥ್ರಿಪ್ಸ್ (Thrips)
ಹೂಗಳ ಮೇಲ್ಮೈ ಸವೆಸಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹೂಗಳ ತುದಿಗಳು ಒಣಗುತ್ತವೆ, ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗಿ ಉದುರುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೀಲಿಬಗ್ (Mealybugs) – ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ
ಹೂಗುಚ್ಛ ದುರ್ಬಲವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಹೂವು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕ ಸಿಂಪಡಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಜೇನುನೊಣಗಳು (Pollinators) ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿಂಪಡಣೆ ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದೇ ಉತ್ತಮ.

ಹೂ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ರೋಗಗಳು:

ಮೋಡ ಕವಿದ ವಾತಾವರಣ, ಮಂಜು ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ರೋಗಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತವೆ.

ಪೌಡರಿ ಮಿಲ್ಡ್ಯೂ (Powdery mildew)
ಹೂಗುಚ್ಛದ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಪುಡಿ ತರಹ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಒಣಗುತ್ತವೆ, ಫಲಕಟ್ಟದೆ ಹೂ ಉದುರುತ್ತದೆ.

ಆಂಥ್ರಾಕ್ನೋಸ್ / ಬ್ಲಾಸಮ್ ಬ್ಲೈಟ್ (Anthracnose)
ಹೂಗುಚ್ಛ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಕೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮಳೆಯ ಹನಿ, ಮೋಡ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಫಲಕಟ್ಟುವುದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ (preventive) ಸಿಂಪಡಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ರೋಗ ಬಂದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಿಂಪಡಣೆ ಮಾಡುವ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಮ:

ಹೂವುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಿಂಪಡಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಪ್ರೇ-1: ಹೂಗುಚ್ಛ ಹೊರಬರುವಾಗ (5–10% ಹೂ ಬಂದಾಗ)

ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಫಂಗಿಸೈಡ್
ಆರಂಭಿಕ ಹಾಪರ್/ಥ್ರಿಪ್ಸ್ ಇದ್ದರೆ ಹಗುರ ಕೀಟನಾಶಕ

ಸ್ಪ್ರೇ-2: ಗರಿಷ್ಠ ಹೂ ಹಂತ (50–60% ಹೂ ಬಂದಾಗ)

ಪೌಡರಿ ಮಿಲ್ಡ್ಯೂ ಮತ್ತು ಆಂಥ್ರಾಕ್ನೋಸ್ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ
ಹಾಪರ್/ಥ್ರಿಪ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಸ್ಪ್ರೇ-3: ಫಲಸೆಟ್ ನಂತರ (ಮಾರ್ಬಲ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ)

ಫಲ ಉದುರುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಹಂತ
ಹಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 7–10 ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸಿಂಪಡಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೋಡ ಕವಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ 7 ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸ್ಪ್ರೇ ಸಹಕಾರಿ.

ಮೋಡ ಕವಿದ ಹವಾಮಾನ, ನೀರಿನ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಹೂ ಉದುರುವಿಕೆ:

ಮೋಡ ಇದ್ದಾಗ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಂಚಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಪರಿಣಾಮ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ರೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹೂ ಉದುರುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಫಲ ಉದುರುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀರಾವರಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ:

ತೇವಾಂಶ ಕೊರತೆ → ಹೂ ಉದುರುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
ಅತಿಯಾದ ನೀರು → ಹೊಸ ಎಲೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಫಲಸೆಟ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ

ಹೂ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನದ ತೇವಾಂಶ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಗುರ ನೀರಾವರಿ ಉತ್ತಮ.

ಹೂ ಉಳಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು:

ಹೂ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮರಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಷಕಾಂಶ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೆ ಹೂ ಉದುರುತ್ತದೆ.

ಬೋರಾನ್ (Boron) – ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಫಲಸೆಟ್ ಉತ್ತಮವಾಗುತ್ತದೆ
ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ (Calcium) – ಹೂ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಟಿಶ್ಯೂ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ
ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಂ (Potassium) – ಫಲಧಾರಣೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ
ಜಿಂಕ್, ಮ್ಯಾಗ್ನೀಷಿಯಂ – ಹೂ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ

ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ನೈಟ್ರೋಜನ್ (ಉದಾ: ಯೂರಿಯಾ) ಕೊಟ್ಟರೆ ಎಲೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಫಲಧಾರಣೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಮತೋಲನ ಮುಖ್ಯ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಅನ್ನು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಪೊಷಕದ ಜೊತೆಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಕೊಡಬಾರದು. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.

ಸಾರಾಂಶ

ಮಾವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೂಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅಲ್ಲ, ಫಲಸೆಟ್ ಮತ್ತು ಫಲಧರಣೆಗೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಹೂ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಾಪರ್‌, ಥ್ರಿಪ್ಸ್, ಪೌಡರಿ ಮಿಲ್ಡ್ಯೂ ಮತ್ತು ಆಂಥ್ರಾಕ್ನೋಸ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರೆ ಹೂ ಉದುರುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ತೇವಾಂಶ, ಸಮತೋಲನದ ಪೋಷಕಾಂಶ ನೀಡಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಫಲಸೆಟ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೋಡ ಕವಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತ ರಕ್ಷಣೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಕೊಯ್ಲು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.