ನಾವು ಬಹುತೇಕರು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ—ರಸ್ತೆ ಬದಿ, ದೂಳು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಾವು ಮತ್ತು ಗೋಡಂಬಿ ಮರಗಳು ಹೂ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಳ ತೋಟದಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೂ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ (flower setting) ಹಾಗೂ ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಹಲವಾರು ರೈತರು ಒಂದು ಊಹೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ:
“ಹೂ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣು-ದೂಳು, ಹೊಗೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಕಣಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡರೆ ಕೀಟ–ರೋಗಗಳು ಕಡಿಮೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೂ ಉಳಿದು ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.”
ಈ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ತಾರ್ಕಿಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯ ಅಲ್ಲ. ದೂಳಿನ ಪಾತ್ರ ಏನು? ಅದು ಉಪಕಾರ ಮಾಡುತ್ತದಾ ಅಥವಾ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದಾ? ಇದನ್ನು ರೈತ ಸ್ನೇಹಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಹೂ ಮತ್ತು ಎಲೆ ಮೇಲೆ ಧೂಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಧೂಳು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನ ಪುಡಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಇರುತ್ತದೆ:
- ಮಣ್ಣಿನ ಕಣಗಳು, ಮರಳು, ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು
- ವಾಹನದ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಕಣಗಳು
- ರಸ್ತೆ ಮೇಲಿನ ಮಣ್ಣು/ಮಡ್
- ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಧೂಳು
ಈ ಕಣಗಳು ಹೂಗುಚ್ಛ (panicle), ಹೂ ಮೊಗ್ಗು, ಹೂಗಳ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಲೇಯರ್ ಹಾಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
“ಧೂಳು ಹೂ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅನಿಸುವ ಕಾರಣ ;
ರೈತರು ಧೂಳಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೂ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಈ ರೀತಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ:
ಧೂಳು ಇದ್ದರೆ ಕೆಲವು ಕೀಟಗಳು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳೋದಿಲ್ಲ
ಹಾಪರ್, ಥ್ರಿಪ್ಸ್, ಇತರ ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳು ಹೂ ಮೇಲೆ ಕೂತು ರಸ ಹೀರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಮೇಲೆ ಧೂಳು ಇದ್ದರೆ, ಕೀಟಕ್ಕೆ ಹೂ ಮೇಲ್ಮೈ “ಸ್ವಚ್ಛ” ಆಗಿರೋದಿಲ್ಲ.
ಅದರಿಂದ ಕೀಟಗಳು ಕಡಿಮೆ ತೊಂದರೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ರೈತರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಧೂಳಿನಿಂದ ಹೂ ಒದ್ದೆಯಾಗಿರೋದಿಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸುವುದು
ಸಮುದ್ರ ತೀರ, ಮಲೆನಾಡು, ತೇವಾಂಶ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುವ ಕಡೆ ಹೂಗಳ ಮೇಲೆ ಮಂಜು/ಸಣ್ಣ ನೀರಿನ ಪದರ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೂ ಬೇಗ ಒಣಗುತ್ತದೆ. ರೈತರಿಗೆ ಧೂಳು ಕಾರಣ ಅಂತ ಅನಿಸಬಹುದು.
ಹೂ ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಕಣಗಳು ಇದ್ದರೆ ಕೀಟಗಳ ಚಲನೆ ಕಡಿಮೆ ಅನ್ನಿಸಬಹುದು
ಅಂದರೆ ಹೂ ಮೇಲೆ ಧೂಳು ಇದ್ದರೆ ಕೀಟಗಳು ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಲು ತೊಂದರೆ ಆಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ “ಧೂಳು ಒಂದು ರೀತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯಂತೆ” ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಧೂಳು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ದೂಳು ಹೂ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕೂಡ ಇದೆ;
ಹೂ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಉತ್ತಮವಾಗಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು:
- ಉತ್ತಮ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ (pollination)
- ಜೇನುನೊಣ/ಪರಾಗ ಕೀಟಗಳ ಚಲನೆ
- ಹೂಗಳ ಆರೋಗ್ಯ
- ಪರಾಗ (pollen) ಸರಿಯಾಗಿ ಹೂದಂಡೆ ಮೇಲೆ ಅಂಟುವುದು
ಧೂಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ:
❌ ಹೂದಂಡೆ ಮೇಲೆ ಪರಾಗ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳೋದಿಲ್ಲ
❌ ಪರಾಗ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದು ಫಲ ಕಟ್ಟು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಹುದು
❌ ಜೇನುನೊಣಗಳು/ಪರಾಗಕೀಟಗಳು ಹೂಗಳೆಡೆಗೆ ಬರುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು
❌ ಹೂಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಉದುರುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು
ಅಂದರೆ ಧೂಳು ತುಂಬಾ ಜಾಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಹೂ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
“ರಸ್ತೆ ಬದಿ ಮರಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೂ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ” ನಿಜವಾದ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣಗಳು:
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಸ್ತೆಯ ಮರಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸೆಟ್ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಧೂಳು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ಇವೆ:
*ಹೆಚ್ಚು ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕು
ರಸ್ತೆ ಬದಿ ಮರಗಳಿಗೆ ಸುತ್ತಲೂ ನೆರಳು ಕಡಿಮೆ.
ಮಾವು/ಗೋಡಂಬಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕು ಸಿಕ್ಕರೆ ಹೂ ಬಲವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫಲ ಧಾರಣೆ ಉತ್ತಮವಾಗುತ್ತದೆ.
*ಗಾಳಿ ಸಂಚಾರ ಜಾಸ್ತಿ
ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಓಡಾಟ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ:
- ಹೂ ಮೇಲೆ ತೇವಾಂಶ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ
- ಶಿಲೀಂಧ್ರ ರೋಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
- ಹೂ ಒಣಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ
* ತೇವಾಂಶ ಕಡಿಮೆ = ರೋಗ ಕಡಿಮೆ
ಆಂಥ್ರಾಕ್ನೋಸ್, ಬ್ಲಾಸಮ್ ಬ್ಲೈಟ್, ಪೌಡರಿ ಮಿಲ್ಡ್ಯೂ ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳು ತೇವಾಂಶ ಜಾಸ್ತಿ ಇದ್ದಾಗ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.
ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ತೆರೆದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
* ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ
ತೋಟದಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚು ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಗೊಬ್ಬರ (ಉದಾ: ಯೂರಿಯಾ) ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಎಲೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗಿ, ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ರಸ್ತೆ ಬದಿ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅತಿಯಾದ ಗೊಬ್ಬರ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
👉 ಹೀಗಾಗಿ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಹೂ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವುದು “ಮೈಕ್ರೋ ಕ್ಲೈಮೇಟ್” (sunlight + wind + low humidity) ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.
ಕೄತಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದೇ ?
ಧೂಳನ್ನು ಹೂ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಧೂಳು ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಶಿಫಾರಸು ಅಲ್ಲ.
ಕಾರಣ:
- ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ರೋಗಾಣು/ಸ್ಪೋರ್ ಇರಬಹುದು
- ಕೆಲವು ಧೂಳು ವಿಷಕಾರಿ ಆಗಬಹುದು
- ಹೂಗಳ ಮೇಲೆ ಬರ್ನಿಂಗ್/ಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಉಂಟಾಗಬಹುದು
- ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಹುದು
ಬದಲು “ಹೂ ರಕ್ಷಣೆ”ಗಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ:
- ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಫಂಗಿಸೈಡ್ + ಇನ್ಸೆಕ್ಟಿಸೈಡ್ ಸ್ಪ್ರೇ
- ಹೂ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನದ ನೀರಾವರಿ
- ಬೋರಾನ್ + ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಪೋಷಕಾಂಶ ಸಹಾಯ
- ತೋಟವನ್ನು ಓಪನ್ ಆಗಿ ಇಟ್ಟು ಗಾಳಿ ಸಂಚಾರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು
ಸಾರಾಂಶ
ರಸ್ತೆ ಬದಿ ಮಾವು–ಗೋಡಂಬಿ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹೂ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಧೂಳಿನ ಕಾರಣವೂ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ರೈತರಿಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಧೂಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೂ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಧೂಳು ಜಾಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಫಲಸೆಟ್ ಆಗುವುದು ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಸ್ತೆ ಬದಿ ಮರಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸೆಟ್ ಆಗುವ ಕಾರಣಗಳು:
* ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು
* ಗಾಳಿ ಸಂಚಾರ
* ತೇವಾಂಶ ಕಡಿಮೆ
* ರೋಗ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ
ಆದ್ದರಿಂದ ರೈತರು ಧೂಳಿನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವ ಬದಲು, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪ್ರೇ, ಸರಿಯಾದ ನೀರಾವರಿ, ಹಾಗೂ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಹೂ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲು ಪಡೆಯಬಹುದು.
